Janubiy Koreya va O‘zbekiston o‘rtasida GameDev sohasidagi hamkorlik: kengaytiriladigan ishlab chiqarish tarmoqlarini yaratish

Global o‘yin sanoati hozirda tuzilmaviy o‘zgarishlar bosqichini boshdan kechirmoqda. Rivojlangan bozorlarda ishlab chiqish xarajatlarining oshishi va koreys studiyalarining faol xalqaro ekspansiyasi fonida kengaytiriladigan ishlab chiqarish yechimlari, lokalizatsiya va mintaqaviy qo‘llab-quvvatlash markazlariga talab ortib bormoqda.

Butun Yevrosiyo bo‘ylab ushbu talabga javob bera oladigan yangi ekotizimlar shakllanmoqda. Shu kontekstda O‘zbekiston asta-sekin an’anaviy autsorsing doirasidan chiqib, o‘zini koreys texnologiyalarini mintaqaviy bozorlar bilan bog‘laydigan GameDev va lokalizatsiya bo‘yicha rivojlanayotgan markaz sifatida namoyon qilmoqda.

O‘zbekiston: sanoat ko‘rsatkichlari va bozor tuzilmasi

Bugungi kunda O‘zbekiston mintaqadagi eng tez rivojlanayotgan mobil o‘yin bozorlaridan biri hisoblanadi. Bu haqda, xususan, Tencent Games’ning MDH bo‘yicha nashriyot yo‘nalishi rahbari Hisham Nuhu ta’kidlaydi. Bunday o‘sish ikki asosiy omil bilan izohlanadi: raqamli o‘yin-kulgilarga faol jalb qilingan yosh auditoriyaning yuqori ulushi va internetning keng tarqalganligi — taxminan 77%.

2023-yilda mamlakatda o‘yin tranzaksiyalari soni 716% ga oshdi, ularning umumiy hajmi esa 126% ga ko‘paydi. Shu bilan birga, o‘rtacha chek ham sezilarli darajada oshdi: avval foydalanuvchilar o‘rtacha $3–4 sarflagan bo‘lsa, hozir bu ko‘rsatkich deyarli ikki baravar ortgan.

IT Park Uzbekistan ma’lumotlariga ko‘ra, mamlakatda GameDev sohasida 47 ta rezident kompaniya faoliyat yuritmoqda, ularda 600 dan ortiq mutaxassis ishlaydi. 2024-yilda xizmatlar bo‘yicha umumiy daromad $59,6 mln ni, eksport esa $55,5 mln ni tashkil etdi. 2025-yilning birinchi yarmida bu ko‘rsatkichlar mos ravishda $32,7 mln va $28,4 mln ga yetdi. Soha hali rivojlanishning dastlabki bosqichida bo‘lishiga qaramay, u allaqachon eksportga yo‘naltirilganligini namoyon qilmoqda.

O‘zbekiston 55 ta davlat, jumladan, Yaponiya, Xitoy, Koreya Respublikasi, Germaniya, Fransiya va Buyuk Britaniya bilan ikki tomonlama soliqqa tortishni oldini olish bo‘yicha kelishuvlarga ega. Shuningdek, 1973-yilda imzolangan va SSSRdan meros bo‘lib qolgan AQSh bilan kelishuv ham amal qiladi. Uning doirasida o‘zbek kompaniyalari tomonidan amerikalik buyurtmachilarga ko‘rsatiladigan B2B xizmatlar odatdagi 30% manba solig‘idan ozod etiladi. Bu kontrakt asosidagi dasturlash, grafik autsorsing, QA, texnik qo‘llab-quvvatlash va boshqa xizmatlarni o‘z ichiga oladi.

O‘sish omillari

O‘zbekistonda GameDev rivoji bir nechta tizimli omillarga asoslanadi: ixtisoslashgan tartibga solish muhiti, yosh va kengaytiriladigan kadrlar bazasi hamda innovatsiyalarni rivojlantirishga qaratilgan davlat strategiyasi.

IT Park Uzbekistan IT va raqamli kompaniyalarni tez rivojlantirish uchun yaratilgan davlat maxsus zonasi bo‘lib, alohida huquqiy va soliq rejimi asosida faoliyat yuritadi va biznes uchun aniq hamda barqaror sharoitlarni ta’minlaydi.

Rezidentlar xalqaro bozorlarda ishlash uchun muhim vositalarga ega:

• 22 ta valyutada to‘lovlarni qabul qilish va avtomatik konvertatsiya
   
• xorijiy valyutada ish haqi va dividendlar to‘lash imkoniyati
   
• xorijiy mutaxassislarni jalb qilish imkoniyati
   

Xorijiy bozorlarga yo‘naltirilgan kompaniyalar uchun valyuta operatsiyalari va ekvayring masalalari juda muhim. O‘zbekistonda bu jarayonlar allaqachon standartlashtirilgan bo‘lib, mamlakatni AQSh, Yevropa va Osiyo bilan ishlash uchun qulay yurisdiksiyaga aylantiradi.

Shuningdek, IT Park quyidagi soliq imtiyozlarini taqdim etadi:

• 0% QQS
   
• 0% foyda solig‘i
   
• 0% mulk solig‘i
   
• 0% ijtimoiy soliq
   
• jismoniy shaxslar daromad solig‘i — 7,5%

Bunday sharoitlar kompaniyalarga xarajatlarni kamaytirish va resurslarni mahsulotni rivojlantirish hamda xalqaro bozorlarga chiqishga yo‘naltirish imkonini beradi. Bundan tashqari, soddalashtirilgan ma’muriy tartiblar, eksportni qo‘llab-quvvatlash va institutsional yordam ham mavjud. Kichik studiyalar va startaplar uchun bu operatsion yukni kamaytirib, asosiy jarayonlarga — ishlab chiqish, prototiplash, lokalizatsiya va testlashga e’tibor qaratish imkonini beradi.

Janubiy Koreya va O‘zbekiston hamkorligi: muloqotdan amaliyotga

So‘nggi yillarda O‘zbekiston va Janubiy Koreya o‘rtasidagi IT va GameDev sohasidagi hamkorlik muhokamalardan tizimli amalga oshirish bosqichiga o‘tdi. Hamkorlik vakolatxonalar ochish, akseleratsiya dasturlarini ishga tushirish, memorandumlar imzolash va ta’lim tashabbuslarini amalga oshirish orqali rivojlanmoqda.

Muhim qadamlardan biri — IT Park Uzbekistan’ning Seulda Uzbek–Korean IT Business Alliance doirasida vakolatxonasi ochilishi bo‘ldi. Bu markaz koreys kompaniyalari uchun koordinatsiya nuqtasi vazifasini bajaradi va O‘zbekistonni ishlab chiqish, autsorsing yoki bozorga kirish platformasi sifatida ko‘rib chiqayotgan kompaniyalarni qo‘llab-quvvatlaydi.

Muhim tashabbuslardan yana biri — IT-kompaniyalarni Janubiy Koreya bozoriga chiqishda qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan Local2Global.Korea dasturi. Dastur biznes aloqalar o‘rnatish, regulyator masalalar bo‘yicha maslahatlar, madaniy moslashuv va G-Star kabi yirik tadbirlarda ishtirok etishni o‘z ichiga oladi.

Hamkorlik sanoat darajasidagi kelishuvlar bilan ham mustahkamlanmoqda. 2024-yilda IT Park Uzbekistan Xsolla bilan GameDev Academy’ni ishga tushirish bo‘yicha memorandum imzoladi. Yana bir kelishuv Seuldagi Proxy Planet konsalting kompaniyasi bilan tuzildi, u GameDev hamda kiber sport ekotizimini rivojlantirishga qaratilgan.

Hamkorlik doirasida koreys kompaniyalarini O‘zbekiston bozoriga olib kirish, autsorsingni rivojlantirish va koreys bozori talablariga mos ta’lim dasturlarini yaratish ko‘zda tutilgan.

Shuningdek, NCSoft, Nexon, Creators Factory, Studio Popcorn, Like Corporation (Unity) va Proxy Planet kabi yirik koreys o‘yin kompaniyalari bilan muzokaralar olib borildi. Asosiy yo‘nalishlar — autsorsing, kadrlar rivoji va uzoq muddatli hamkorlik strategiyalari.

Parallel ravishda ta’lim tashabbuslari ham amalga oshirilmoqda. Uzbekistan–Korea IT Alliance doirasida yuzlab mutaxassislarni tayyorlash va koreys IT loyihalari bilan bog‘liq 100 ga yaqin ish o‘rni yaratish rejalashtirilgan.

Alohida e’tibor lokalizatsiyaga qaratilgan. IT Park Uzbekistan’da kompaniyalar tarjima, LQA (lingvistik testlash), madaniy moslashuv va mintaqaviy talablarni ta’minlash xizmatlaridan foydalanishi mumkin. Markaziy Osiyodagi til xilma-xilligi va MDHdagi rus tilidagi bozorning ahamiyatini hisobga olgan holda, O‘zbekiston mahsulotlarni moslashtirish uchun qulay nuqta hisoblanadi.

Koreys studiyalari uchun bu ishlab chiqish va lokalizatsiya vazifalarini bir vaqtning o‘zida hal qilish imkonini beradi. Shu tariqa, O‘zbekiston faqat autsorsing markazi emas, balki ishlab chiqarish va mintaqaviy bozorlarga chiqish uchun to‘liq funksional hab sifatida shakllanmoqda.

Umuman olganda, ushbu tashabbuslar ikki mamlakat o‘rtasida barqaror texnologik koridor shakllanayotganini ko‘rsatadi. Koreys kompaniyalari uchun O‘zbekiston xarajatlarni optimallashtirish, tushunarli regulyator muhit va o‘sib borayotgan kadrlar salohiyatini taklif etadi. O‘zbekiston uchun esa Koreya bilan hamkorlik ilg‘or tajribalar, yangi tijoriy imkoniyatlar va global o‘yin ekotizimiga integratsiyani ta’minlaydi.