IT Park Uzbekistan va Enterprise Uzbekistan moliyaviy va texnologik ekotizimlarni integratsiyalash bo‘yicha Gonkong tajribasini o‘rgandi

Gonkongga rasmiy tashrif doirasida IT Park Uzbekistan va Enterprise Uzbekistan delegatsiyasi Gonkong pul muomalasi boshqarmasi (Hong Kong Monetary Authority, HKMA) va Moliyaviy xizmatlar va g‘aznachilik byurosi (Financial Services and the Treasury Bureau, FSTB) vakillari bilan uchrashuvlar o‘tkazdi.

Muzokaralarning asosiy mavzusi Gonkongning dunyoning yetakchi xalqaro moliya markazlaridan birini yaratish tajribasini o‘rganish, shuningdek, innovatsiyalar, fintech va texnologik kompaniyalarni rivojlantirishda huquqiy, tartibga solish va moliyaviy infratuzilmaning rolini o‘rganish bo‘ldi.

Umumiy huquq tizimi (Common Law), moliyaviy regulyatorlar, texnologik rivojlanish institutlari, xususiy investorlar, bank sektori va xalqaro kompaniyalar o‘rtasidagi hamkorlikka alohida e’tibor qaratildi. Delegatsiya ushbu institutlar vakolatlarni qanday taqsimlashi, davlat siyosatini muvofiqlashtirishi va biznesni rivojlantirish hamda investitsiyalarni jalb qilishga to‘sqinlik qiluvchi to‘siqlarni birgalikda bartaraf etishini o‘rgandi.

Gonkong moliyaviy rivojlanishining strategik ustuvor yo‘nalishlari

HKMA vakillari bilan uchrashuvda ishtirokchilarga agentlikning Gonkongda pul-kredit barqarorligini ta’minlash, valyuta zaxiralarini boshqarish, bank sektorini tartibga solish va moliyaviy infratuzilmani rivojlantirishdagi roli taqdim etildi.

HKMA vakillari Gonkongni xalqaro moliya markazi sifatida rivojlantirishning uchta asosiy strategik ustuvor yo‘nalishini ajratib ko‘rsatdilar:

• Gonkongning Xitoy materigi va global moliya bozorlari o‘rtasidagi strategik bog‘lovchi markaz sifatidagi rolini mustahkamlash;
• barqaror va yashil moliyani rivojlantirish;
• moliyaviy texnologiyalar hamda raqamli moliyaviy infratuzilmani jadallashtirish.

Tomonlar banklar o‘rtasida tezkor pul o‘tkazmalarini ta’minlovchi Faster Payment System (FPS) tajribasi, transchegaraviy to‘lovlar, markaziy bank raqamli valyutasi (CBDC), nazorat texnologiyalari (SupTech) va tokenlashtirilgan moliyaviy instrumentlarni rivojlantirish bo‘yicha amalga oshirilayotgan loyihalarni muhokama qildilar.

Shuningdek, HKMA tokenlashtirilgan "yashil" obligatsiyalarni chiqarish bo‘yicha tajribasini taqdim etib, yaqin kelajakda tokenizatsiya nafaqat obligatsiyalar, balki aksiyalar, ko‘chmas mulk va boshqa aktivlar sinflarida ham keng qo‘llanilishini ta’kidladi.

Muhokamalar davomida HKMA faoliyati keng texnologik sohani emas, aynan moliyaviy texnologiyalarni rivojlantirishga qaratilgani qayd etildi. Moliyaviy regulyator sifatida HKMA fintech kompaniyalarini bevosita moliyalashtirmaydi. Uning asosiy vazifasi ishonchli infratuzilmani yaratish, aniq tartibga solish mexanizmlarini shakllantirish hamda moliyaviy institutlarga yangi texnologiyalarni sinovdan o‘tkazish va joriy etish imkoniyatini yaratishdan iborat.

Startaplarni moliyalashtirish va texnologik kompaniyalarni rivojlantirish esa asosan xususiy investorlar, banklar, venchur fondlari, Cyberport, Hong Kong Science and Technology Parks (HKSTP) hamda ekotizimning boshqa institutlari tomonidan qo‘llab-quvvatlanadi.

Yagona strategiya va taqsimlangan mas’uliyat

FSTB bilan bo‘lib o‘tgan uchrashuv davomida delegatsiya Gonkongda moliyaviy siyosat, texnologik rivojlanish, innovatsion institutlar va xususiy sektor faoliyatining qanday muvofiqlashtirilishini o‘rgandi.

Gonkong modeli "Shared Vision with Distributed Execution" ("Yagona strategik qarash va taqsimlangan ijro") tamoyili asosida ishlashi ta’kidlandi.

Texnologiyalar siyosatini Innovation, Technology and Industry Bureau muvofiqlashtiradi. Mazkur idora Cyberport va Hong Kong Science and Technology Parks kabi asosiy institutlar faoliyatini nazorat qiladi. Shu bilan birga, FSTB, HKMA, Securities and Futures Commission (SFC), InvestHK, universitetlar, moliyaviy institutlar va xususiy investorlar o‘z vakolatlari doirasida mustaqil faoliyat yuritadi.

Mazkur model har bir institutga o‘z mustaqilligini saqlab qolgan holda umumiy iqtisodiy maqsadlarga hissa qo‘shish imkonini beradi.

Muhokamalar davomida Gonkongning bozor tamoyillariga asoslangan modeli davlatning passiv rolini anglatmasligi ham qayd etildi. Zarur hollarda hukumat bozor kamchiliklarini bartaraf etish, tizimli xatarlarni kamaytirish yoki xususiy sektor mustaqil ravishda yarata olmaydigan infratuzilmani shakllantirish uchun faol ishtirok etadi.

Misol tariqasida raqamli aktivlarni litsenziyalash, tezkor to‘lov infratuzilmasini yaratish, regulyator "sandbox"lari, ilmiy kadrlarni qo‘llab-quvvatlash hamda oltin savdosi bozoridagi xatarlarni kamaytirish maqsadida davlat kliring kompaniyasini tashkil etish tajribalari keltirildi.

Moliyaviy infratuzilma orqali texnologik kompaniyalarni qo‘llab-quvvatlash

Uchrashuvlar davomida Gonkong texnologik kompaniyalarni huquqiy ishonchlilik, kapitalga keng kirish imkoniyati, aniq tartibga solish mexanizmlari, malakali kadrlar va zamonaviy moliyaviy infratuzilma orqali qo‘llab-quvvatlashi ta’kidlandi.

Common Law tizimi investorlar va xalqaro kompaniyalarga shartnomalarning ishonchli ijrosini, mulkiy va investitsion huquqlarning himoyasini hamda global moliya institutlari uchun tushunarli bo‘lgan huquqiy muhitni ta’minlaydi.

Gonkong kapital bozori texnologik kompaniyalarga xususiy kapital, venchur investitsiyalar va ommaviy kapital bozorlariga chiqish imkonini beradi. Maxsus listing qoidalariga muvofiq, istiqbolli texnologik kompaniyalar foyda ko‘rish bosqichiga yetmasdan turib ham Hong Kong Stock Exchangeda listingdan o‘tishlari mumkin.

InvestHK xalqaro kompaniyalarga bozorni tushunish, mahsulot uchun istiqbolli yo‘nalishlarni aniqlash, banklar va investorlar bilan aloqalarni yo‘lga qo‘yish hamda yirik korporatsiyalar bilan hamkorlikni rivojlantirishda muhim vositachi sifatida faoliyat yuritadi.

Mazkur tizimni Cyberport va Hong Kong Science and Technology Parks inkubatsiya dasturlari, texnologik infratuzilma, ilmiy salohiyat, biznes aloqalari va investorlar tarmog‘i bilan to‘ldirib boradi.

Enterprise Uzbekistan va IT Park Uzbekistan uchun amaliy ahamiyati

Mazkur uchrashuvlar Enterprise Uzbekistanni Common Law tamoyillariga asoslangan xalqaro texnologik yurisdiksiya sifatida rivojlantirish hamda uning IT Park Uzbekistan bilan hamkorligini mustahkamlash uchun muhim amaliy tajriba berdi.

Gonkong tajribasi shuni ko‘rsatadiki, zamonaviy texnologik yurisdiksiya quyidagilarni ta’minlashi lozim:

• xalqaro miqyosda ishonch uyg‘otadigan aniq huquqiy qoidalar;
• barqaror tartibga solish va nizolarni samarali hal etish tizimi;
• kompaniyalarni ro‘yxatdan o‘tkazish va litsenziyalashning qulay mexanizmlari;
• zamonaviy to‘lov va moliyaviy infratuzilma;
• startaplar hamda venchur fondlari uchun mos investitsiya instrumentlari;
• yangi texnologiyalar uchun regulyator sandboxlari;
• professional xizmatlar, investorlar, banklar va xalqaro bozorlarga kirish imkoniyati.

Shu bilan birga, yurisdiksiya ekotizimdagi barcha funksiyalarni o‘z zimmasiga olmasligi kerak.

Enterprise Uzbekistan korporativ huquq, investitsiya instrumentlari, intellektual mulk, kompaniyalarni raqamli ro‘yxatdan o‘tkazish, nizolarni hal qilish va regulyator sandboxlarini rivojlantirishni o‘z ichiga olgan huquqiy hamda tartibga soluvchi muhitni shakllantirishga e’tibor qaratishi mumkin.

IT Park Uzbekistan esa kompaniyalarni jalb qilish, startaplarni rivojlantirish, eksportni rag‘batlantirish, kadrlar tayyorlash, biznes aloqalarni rivojlantirish, investorlar bilan ishlash va kompaniyalarning xalqaro bozorlarga chiqishini qo‘llab-quvvatlashga e’tibor qaratishi mumkin.

Ushbu ikki tashkilot yagona strategiya, aniq taqsimlangan mas’uliyat va kompaniyalar hamda investorlar uchun muvofiqlashtirilgan xizmatlar modeli orqali bir-birini samarali to‘ldirishi mumkin.

Keyingi qadamlar

Uchrashuvlar davomida O‘zbekiston delegatsiyasi HKMA, FSTB va InvestHK vakillarini joriy yil sentabr oyida bo‘lib o‘tadigan ICT Week Uzbekistan 2026 tadbirida ishtirok etishga taklif qildi.

Tomonlar quyidagi yo‘nalishlarda hamkorlikni davom ettirish bo‘yicha kelishib oldilar:

• fintech va raqamli moliyaviy infratuzilma;
• regulyator sandboxlari va yangi texnologiyalar;
• Common Law bo‘yicha ekspertiza va professional xizmatlar;
• raqamli aktivlar va tokenizatsiya;
• investitsiyalar va venchur kapitali;
• Gonkong va Xitoy texnologik kompaniyalarining xalqaro bozorlarga chiqishi;
• ICT Week Uzbekistan 2026da ishtirok etish.

Shuningdek, InvestHK Gonkong va Xitoy kompaniyalarining yangi xalqaro bozorlarga chiqishini qo‘llab-quvvatlovchi Go Global tashabbusi doirasida O‘zbekistonni istiqbolli yo‘nalishlardan biri sifatida ko‘rib chiqishga qiziqish bildirdi.