Markaziy Osiyo va Kavkazning sun’iy intellektga tayyorgarligi bo‘yicha tadqiqot natijalari ICT WEEK Uzbekistan doirasida taqdim etildi

22-sentabr kuni ICT WEEK Uzbekistan 2026 doirasida “From Research to AI Startups: How Scientific Ideas Become Global Products” panel sessiyasida The Next AI Frontier: Central Asia and the Caucasus in the Global Technology Shift tadqiqotining dastlabki natijalari taqdim etildi. 

Ilk bor o‘tkazilayotgan ushbu tadqiqot Markaziy Osiyo va Kavkaz davlatlarining sun’iy intellektni rivojlantirishga tayyorgarligini baholaydi. Tadqiqot Qozog‘iston, Qirg‘iziston, Tojikiston, O‘zbekiston va Ozarbayjonni qamrab oladi. Baholash natijalarini MIT Kuo Sharper Center for Prosperity and Entrepreneurship tadqiqotlar direktori Shamil Ibragimov hamda Silkroad Innovation Hub asoschisi va bosh direktori Asset Abdualiyev taqdim etdi.

Hisobot MIT Kuo Sharper Center tadqiqotchilari va Silkroad Innovation Hub ekspertlari tomonidan IT Park Uzbekistan, Astana Hub va Freedom Holding ko‘magida birgalikda tayyorlanmoqda. To‘liq hisobotni 2026-yil oktabr oyida MIT Kuo Sharper Center for Prosperity and Entrepreneurship tomonidan e’lon qilish rejalashtirilgan. 

“Markaziy Osiyo sun’iy intellekt rivojlanishining yangi bosqichiga kirib bormoqda va O‘zbekiston bu jarayonda faol rol o‘ynash imkoniyatiga ega. Bizning ustuvor vazifamiz infratuzilma, iste’dodlar, ilmiy tadqiqotlar, startaplar va biznes o‘zaro chambarchas bog‘langan ekotizimni shakllantirishdir. Bu texnologik salohiyatni keng ko‘lamli mahsulotlar va real iqtisodiy qiymatga aylantirish imkonini beradi. Bunday tadqiqotlar mintaqaning kuchli tomonlari va mavjud bo‘shliqlarini yanada aniqroq ko‘rish, shuningdek, sun’iy intellekt rivojini jadallashtirish uchun qaysi yo‘nalishlarda hamkorlikni kuchaytirish zarurligini aniqlashga yordam beradi”, dedi IT Park Uzbekistan bosh direktori Azamat Karamatov.

AI Readiness Assessment har bir mamlakatning sun’iy intellektni keng ko‘lamda ishlab chiqish va joriy etish imkoniyatlarini har tomonlama baholashga xizmat qiluvchi to‘rtta asosiy yo‘nalishga asoslangan:

• Davlat tayyorgarligi va qulay huquqiy muhit: milliy strategiyalar va qonunchilikdan tortib institutsional ijro va davlat sektori salohiyatigacha.
• Uskuna, energetika va infratuzilmaga tayyorgarlik: hisoblash quvvatlari va ma’lumotlar markazlaridan elektr energiyasi hamda ulanish infratuzilmasigacha.
• Inson resurslari va kadrlar salohiyati: universitetlardagi tadqiqot va ta’limdan professional tayyorgarlik hamda iste’dodlarni saqlab qolishgacha.
• Sun’iy intellektni joriy etish va xususiy sektor salohiyati: startaplar rivoji va korporativ joriy etishdan hisoblash quvvatlari, kapital, mijozlar va global bozorlarga kirish imkoniyatigacha.

“Bugun biz mintaqaning sun’iy intellekt rivojlanishining yangi bosqichiga kirayotganini ko‘ryapmiz. Ushbu baholash davlat sektori, ilmiy tadqiqotlar, infratuzilma, kadrlar va xususiy sektordagi jarayonlarni aks ettirish uchun katta hajmdagi ma’lumotlar va asosiy manfaatdor tomonlarning fikrlarini birlashtiradi. Tadqiqot mamlakatlarni bir-biri bilan solishtirib, reyting tuzish uchun emas, balki mintaqani yaxlit holda tushunish, uning umumiy kuchli tomonlari va mavjud bo‘shliqlarini aniqlash hamda Markaziy Osiyo va Kavkazning bugungi kundagi o‘rnini belgilash uchun ishlab chiqilgan. Bu mintaqaning sun’iy intellektga tayyorgarligini yagona metodologiya asosida o‘rgangan ilk kompleks tadqiqotdir”, dedi MIT Kuo Sharper Center for Prosperity and Entrepreneurship tadqiqotlar direktori Shamil Ibragimov.

Baholash natijalari Markaziy Osiyo va Kavkazda so‘nggi uch yil ichida sun’iy intellektni rivojlantirish bo‘yicha sezilarli taraqqiyot kuzatilganini ko‘rsatadi. Coursera, One Million Uzbek Coders va AI-Sana kabi yirik ta’lim tashabbuslari sun’iy intellekt ko‘nikmalarini egallash imkoniyatlarini kengaytirib, mintaqaning kadrlar salohiyatini rivojlantirmoqda. Shu bilan birga, shakllanayotgan qonunchilik va tartibga solish mexanizmlari AI infratuzilmasi va innovatsiyalarni rivojlantirish uchun yanada qulay muhit yaratmoqda.

“Uch yil avval mintaqada yirik GPU infratuzilmasi mavjud emas edi. Bugun esa bu yerda uchta TOP500 superkompyuteri, kengayib borayotgan ilmiy tadqiqot salohiyati va yangi avlod AI-native startaplari mavjud”, dedi Silkroad Innovation Hub asoschisi va bosh direktori Asset Abdualiyev. “Endi savol mintaqa global AI transformatsiyasida ishtirok etadimi yoki yo‘qmi, degan masalada emas. Asosiy savol shundaki, mintaqa barqaror iqtisodiy qiymat yaratish uchun o‘z infratuzilmasi, kadrlari, ilmiy tadqiqotlari va bizneslarini qanchalik samarali bog‘lay oladi.”

Tadqiqot doirasida 650 ta startap tahlil qilindi va 103 ta kompaniya o‘rtasida so‘rov o‘tkazildi, bu esa uni xususiy sektorda sun’iy intellektga tayyorgarlik darajasini baholashga qaratilgan mintaqadagi eng yirik tadqiqotlardan biriga aylantiradi. 

Tadqiqot xulosalariga ko‘ra, Markaziy Osiyo va Kavkaz muhim rivojlanayotgan AI mintaqalaridan biriga aylanish yo‘lida bormoqda. Keyingi bosqich besh mamlakat o‘rtasidagi hamkorlikni chuqurlashtirish, shuningdek, mintaqaning rivojlanayotgan infratuzilmasi, ilmiy-tadqiqot muassasalari, kadrlar, startaplar, korporatsiyalar va investorlar o‘rtasidagi aloqalarni mustahkamlashdan iborat.